ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Θάνος Βερέμης: Η Ελλάδα θα ξεπεράσει την κρίση

  • Γιώργος Μπίστης

Συνέντευξη με τον διακεκριμένο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η κρίση χρέους της Ελλάδας απασχολεί τον τελευταίο καιρό πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους σε όλο τον κόσμο καθώς επίσης τα Αμερικανικά και τα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Μια νέα διάσταση στην συζήτηση αυτή έδωσε τούτη την εβδομάδα ο Καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Αντιπρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Θάνος Βερέμης ο οποίος μίλησε για την κατάσταση στην Ελλάδα στο Κέντρο Γουΐλσον, μια γνωστή δεξαμενή σκέψης της Ουάσιγκτον, και σε άλλα αξιόλογα ιδρύματα της Αμερικανικής πρωτεύουσας όπως η Σχολή Διεθνών Υποθέσεων Έλιοτ του Πανεπιστημίου Τζωρτζ Ουάσιγκτον.

Ο κύριος Βερέμης πήρε επίσης μέρος σε σειρά εκδηλώσεων οι οποίες έγιναν στην Ουάσιγκτον με την ευκαιρία των 65 χρόνων του Δόγματος Τρούμαν και του Σχεδίου Μάρσαλ που βοήθησαν την Ελλάδα να ορθοποδήσει ξανά μετά τους πολέμους της δεκαετίας 1940.

Σε μια από αυτές τις εκδηλώσεις ο κύριος Βερέμης μίλησε στον Δ/ντή της Ελληνικής Υπηρεσίας της Φωνής της Αμερικής, Γιώργο Μπίστη για την επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες και τα μηνύματα που μετέφερε στα κοινά που τον άκουσαν.

Ακολουθεί το κείμενο της σχετικής συζήτησης:

ΓΜ: Κύριε Βερέμη καλωσορίσατε στις ΗΠΑ. Μιλήστε μας για το ταξίδι σας αυτό, τους στόχους τους οποίους έχει και τι πιστεύετε ότι πέτυχε μέχρι στιγμής.

Θ. Βερέμης: Ο κύριος λόγος του ταξιδιού ήταν να μιλήσω σε ορισμένα Think Τanks αμερικανικά για το πρόβλημα της κρίσης που περνά η Ελλάδα αυτή τη στιγμή. Είναι μία οικονομική κρίση, βέβαια, αλλά είναι και μία συνολικότερη κρίση, είναι μία κρίση πολιτικού προσωπικού, είναι μία κρίση ανανέωσης, μεταρρύθμισης, που δεν έγινε για πολλά χρόνια. Και όλα αυτά πρέπει να γίνουν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Οι κρίσεις έχουν δύο όψεις. Η μία είναι ότι ο κόσμος ταλαιπωρείται, γιατί μειώνονται οι μισθοί, γιατί κόβονται οι συντάξεις, γιατί τα οικονομικά είναι πάρα πολύ δύσκολα και μεγάλα. Αλλά έχουν και μία καλή όψη, που είναι ότι από την κρίση βγαίνει μία αλλαγή, μία σοβαρή αλλαγή. Η δικιά μου εντύπωση και πίστη είναι ότι από αυτή την κρίση η Ελλάδα θα ωφεληθεί τελικά. Όταν βγει από το τούνελ αυτό στο οποίο βρισκόμαστε θα είναι καλύτερη και σοβαρότερη απ’ ότι υπήρξε τα τελευταία 10, 20 ή 30 χρόνια. Έχουμε πολλά προβλήματα.

ΓΜ: Εσείς είστε πάντα αισιόδοξος…

Θ. Βερέμης: Όχι δεν είμαι, δεν είμαι πάντα. Αλλά αυτή τη φορά βλέπω αυτή την κρίση σαν μία καθαρτήρια κρίση. Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς, άλλωστε οι έλληνες δεν μπορεί να το βάλλουν κάτω. Αποκλείεται. Δεν είναι στον χαρακτήρα των ελλήνων. Οι έλληνες όταν στριμώχνονται δίνουν τον καλύτερο τους εαυτό. Το είδαμε το 1940, το είδαμε στον πόλεμο, στην αντίσταση, το είδαμε σε πολλές περιστάσεις. Δεν είναι δυνατόν να βάλει κάτω την Ελλάδα μια κρίση οικονομική και κρίση αξιών, δεν αντιλέγω. Η κοινωνία όλη είχε υποστεί μια φθορά. Είναι μια κοινωνία που υπέστη φθορά αλλά θα ανανεωθεί και θα αναγεννηθεί. Θα αναγεννηθεί γιατί πρέπει για να επιζήσει καλύτερα αλλά και για τα παιδιά της και τα εγγόνια της.

ΓΜ: Σε αυτή την προσπάθεια για την αναγέννηση για την οποία μιλάτε, σε τι βαθμό συμβάλλουν οι έλληνες του εξωτερικού, σε ΗΠΑ, Καναδά και τόσα άλλα μέρη;

Θ. Βερέμης: Οι έλληνες του εξωτερικού συμβάλλουν πάρα πολύ γιατί προσφέρουν πρότυπα συμπεριφοράς. Οι έλληνες του εξωτερικού είναι πάρα πολύ πετυχημένοι έλληνες γιατί έπαιξαν με καλούς κανόνες. Όπου πήγαν σε κράτη με κανόνες έκαναν το καλύτερο που μπορούσε να κάνει κανείς. Γιατί οι έλληνες εργάζονται καλύτερα και αποδίδουν όταν είναι σε ένα κανονικό πλαίσιο. Η Ελλάδα δυστυχώς τα τελευταία χρόνια μας τα έχει χαλάσει. Πρέπει να ξαναφτιάξουμε τους θεσμούς μας, το πολιτικό μας προσωπικό, επαναλαμβάνω, γιατί είχαμε πέσει χαμηλά και έχουμε πέσει χαμηλά. Η ελπίδα μου είναι ότι η κρίση θα προβάλλει νέα πρόσωπα. Τεχνοκράτες, μορφωμένους ανθρώπους, απόφοιτους σπουδαίων αμερικανικών πανεπιστημίων που είναι γεμάτη πλέον και η Ελλάδα και ο κόσμος. Όταν εγώ ήμουνα φοιτητής στη Βοστόνη υπήρχαν δύο έλληνες καθηγητές στο ΜΙΤ (Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης), ο Γυφτόπουλος και ο Χατζόπουλος. Τώρα μεταξύ Χάρβαρντ και ΜΙΤ είναι 100 έλληνες. Είναι δυνατόν αυτοί όλοι να μην δείχνουν μια άνθηση των ελλήνων; Αυτό είναι το περίεργο ότι ενώ ανθούν οι έλληνες η Ελλάδα πάει κάτω.

ΓΜ: Αυτό κύριε Βερέμη είναι πραγματικά ένα καταπληκτικό φαινόμενο γιατί όλοι οι έλληνες που έχουν φύγει από την Ελλάδα όπου έχουν πάει, έχουν πάει πολύ καλά σε κάθε τομέα από την πολιτική, τον ακαδημαϊκό χώρο, παντού. Δεν υπάρχει έλληνας που να πούμε ότι πήγε στο εξωτερικό και ταλαιπωρείται ή ζει στη μιζέρια. Ο έλληνας έχει αποδείξει ότι είναι ένας από τους πιο δημιουργικούς, τους πιο εργατικούς και πιο προοδευτικούς ανθρώπους. Πως συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα, στον ίδιο του το χώρο μέσα να μην μπορεί ο έλληνας να αποδώσει;

Θ. Βερέμης: Είναι η απώλεια κανόνων. Δεν έχουμε κανόνες. Το κράτος μας έχει λασκάρει. Οι κανόνες δεν είναι σεβαστοί στους πολίτες, τους παραβαίνουν. Υπάρχει μεγάλη παραβατικότητα η οποία εξελίσσεται βέβαια σιγά σιγά σε διαφθορά και όλα αυτά δημιουργούν μια άρρωστη κατάσταση, ζούμε σε μια αρρώστια. Για να την ξεπεράσουμε θα χρειαστούμε αγώνα και ο φόβος αποτελεί την κάθαρση. Επειδή όλοι ξέρουν ότι διακυβεύεται το μέλλον των νέων, των παιδιών μας και των μελλοντικών γενεών. Οι νέοι είναι που υποφέρουν χωρίς δουλειά σήμερα και αναγκάζονται να πηγαίνουν στην Αυστραλία, μια νέα γενιά μεταναστών. Αλλά θα μας ξυπνήσει αυτό το σοκ.

ΓΜ: Τι μπορεί να γίνει ώστε τα μυαλά, τα ελληνικά μυαλά να μείνουν στον τόπο τους;

Θ. Βερέμης: Εν αρχής η ανάπτυξη. Να αποπληρώσουμε το χρέος. Να βάλουμε στην άκρη ένα περίσσευμα πρωτογενές ώστε να αποπληρωθεί το χρέος και σταδιακά να αρχίσει η ανάπτυξη πάλι και όταν αρχίσει η ανάπτυξη όλοι αυτοί οι ικανοί άνθρωποι που έχουν σπουδάσει θα βοηθήσουν τη νέα ανάπτυξη. Αλλά σε ένα αξιοκρατικό κράτος, όχι σε ένα κράτος που οι βουλευτές προσλαμβάνουν τους συγγενείς τους, τους φίλους τους και τους πελάτες τους. Αυτό μας έκαψε. Αν η Ελλάδα σήμερα έχει ένα υδροκεφαλικό και ανίκανο κράτος, τεράστιο για τις ανάγκες της και ανίκανο είναι γιατί γέμισε με βουλευτικά και άλλα μέσα. Στο μέλλον θα πρέπει να υπάρξει μια Ελλάδα αξιοκρατική. Δόξα το θεό υπάρχουν πάρα πολύ άξιοι άνθρωποι που θα προβληθούν και θα μπουν μπροστά αντί αυτών που έχουμε.

ΓΜ: Να ευχηθούμε και εμείς αυτή η επιθυμία η δική σας να γίνει πραγματικότητα και όσο γρηγορότερα τόσο το καλύτερο.

Θ. Βερέμης: Αμήν.

XS
SM
MD
LG