ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Γκιουλέν: Μετριοπαθής ή επικίνδυνος

  • Δημήτρης Μανής

Ο Φατουλάχ Γκιουλέν με τον Πάπα Ιωαννη Πάυλο ΙΙ

Ο Φατουλάχ Γκιουλέν με τον Πάπα Ιωαννη Πάυλο ΙΙ

το προφίλ του αμφιλεγόμενου τούρκου ιμάμη που ζει αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ

Τους τελευταίους μήνες η πολιτική σκηνή της Τουρκίας κλυδωνίζεται από την άνευ προηγουμένου διαμάχη που έχει ξεσπάσει μεταξύ των συντηρητικών δυνάμεων που δραστηριοποιούνται στη χώρα. Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η διαμάχη αυτή προκλήθηκε από την ρήξη στις σχέσεις του Πρωθυπουργού Ερντογάν με τον άλλοτε μέντορα και σύμμαχο του, Φατουλάχ Γκιουλέν. Τους δύο άντρες ενώνει η βαθύτατη πίστη τους στο Ισλάμ και οι φιλοδοξίες τους για μια Τουρκία άρρηκτα συνδεδεμένη με την μουσουλμανική θρησκεία.

Στις δύο πρώτες θητείες της κυβέρνησης Ερντογάν, ο τούρκος Πρωθυπουργός και ο ισλαμιστής ιμάμης συμπορεύονταν στη διακυβέρνηση της χώρας, ωστόσο, στην συνέχεια η αυταρχική συμπεριφορά του κ. Ερντογάν έκανε ακόμα και τον ισλαμιστή Γκιουλέν να φαίνεται συγκριτικά μετριοπαθής.

Τα πρώτα σύννεφα στις σχέσεις των δύο ανδρών έκαναν την εμφάνιση τους μετά το 2011, όταν άρχισε να επιβραδύνεται ο ρυθμός ανάπτυξης της τουρκικής οικονομίας και έκαναν την εμφάνιση τους οι πρώτες απώλειες από την επιχειρηματική δραστηριότητα στη χώρα. Στη συνέχεια, η πρώτη έντονη, δημόσια αντιπαράθεση ήρθε το καλοκαίρι με τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας για το πάρκο Γκεζί, όπου ο κ. Γκιουλέν επέκρινε ανοικτά την κυβέρνηση Ερντογάν για τις επιχειρήσεις καταστολής εναντίον των διαδηλωτών. Η οριστική ρήξη ήρθε λίγους μήνες αργότερα μετά την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να κλείσει τα ιδιωτικά φροντιστήρια που λειτουργούν στην Τουρκία (τα περισσότερα εκ των οποίων ανήκουν σε ιδρύματα που ελέγχονται από τον Φ. Γκιουλέν) και προετοιμάζουν τους μαθητές για τις Εθνικές Εξετάσεις.

Σε πρόσφατες δηλώσεις του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγόρησε τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους οπαδούς του Γκιουλέν για τα σκάνδαλα διαφθοράς που ταλαιπωρούν τη χώρα τους τελευταίους μήνες, αλλά και για τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας που πραγματοποιούν ακτιβιστές στην Τουρκία.

Όπως είπε τον περασμένο μήνα: «Διεθνείς Δυνάμεις είναι πίσω από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Μια καλοστημένη προπαγάνδα έχει στηθεί εναντίον μας. Υπάρχει μια συμμορία που λειτουργεί μέσα στο κράτος μας».

Σε απάντηση των κατηγοριών Ερντογάν ο κ. Γκιουλέν, αφού απέρριψε όσα του καταλογίζονται, ανέφερε ότι ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας υποφέρει από «καταστροφικές σκέψεις».

Ο Αλπ Ασλαντογάν, τούρκος επιχειρηματίας και εκπρόσωπος τύπου του κ. Γκιουλέν, ανέφερε στη ΦτΑ ότι «αστυνομικοί και εισαγγελείς που ερευνούν τις υποθέσεις διαφθοράς έχουν γίνει οι ίδιοι στόχοι, εξαιτίας της συμπάθειας που έχουν εκφράσει προς το Κίνημα “Χιζμέτ”, πίσω από το οποίο είναι ο ισλαμιστής ιμάμης».

Ο Φατουλάχ Γκιουλέν έφυγε το 1999 από την Τουρκία, για να αποφύγει το στρατιωτικό πραξικόπημα που είχε εκδηλωθεί νωρίτερα στην Άγκυρα και μετέβη στις ΗΠΑ, όπου ζει μέχρι και σήμερα. Ο «αυτοεξόριστος» ιμάμης έχει εγκατασταθεί σε μια φάρμα στα βουνά Πόκονος στην Πενσυλβανία.

Οι επικριτές του Κινήματος “Χιζμέτ” υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια μυστικιστική οργάνωση, ωστόσο οι οπαδοί του προτιμούν να λένε ότι προσφέρουν μια «υπηρεσία» στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, με τον κ. Ασλαντογάν, να συγκρίνει τον κ. Γκιουλέν με τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ!

«Το Κίνημα για την Ισοπολιτεία Λευκών και Μαύρων που ξεκίνησε από τον Αιδεσιμότατο Κινγκ πρέσβευε ίσα δικαιώματα για όλους τους πολίτες. Αντίστοιχα, στην Τουρκία, το Κίνημα “Χιζμετ” πρεσβεύει ίσα δικαιώματα και ίσες ευκαιρίες για όλους, μουσουλμάνους και μη», τόνισε ο κ. Ασλαντογάν.

Το μήνυμα του Φατουλάχ Γκιουλέν για ειρήνη και ανεκτικότητα έχει βρει διάσημους υποστηρικτές στις ΗΠΑ. Οι πρώην Υπουργοί Εξωτερικών, Μαντλίν Ολμπράιτ και Τζέιμς Μπέικερ, αλλά και ο πρώην Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, έχουν μιλήσει στα ιδρύματα του Γκιουλέν. Το περιοδικό TIMES τον συμπεριέλαβε το 2013, στις 100 προσωπικότητες με την μεγαλύτερη επιρροή ανά τον κόσμο. Στην συγκεκριμένη λίστα ο κ. Γκιουλέν κατέλαβε την 71η θέση, ενώ στο σχετικό κείμενο που δημοσίευσε το αμερικανικό περιοδικό αναφέρεται ότι «Ο Φατουλάχ Γκιουλέν είναι από τους πιο ενδιαφέροντες θρησκευτικούς ηγέτες στον κόσμο, με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα που ελέγχει (περισσότερα από 1.000) να δραστηριοποιούνται σε 140 χώρες. Ωστόσο, είναι ένας άνθρωπος που περικλείεται από ένα πέπλο μυστηρίου. Διαθέτει μεγάλη επιρροή στην Τουρκία, μέσω αστυνομικών και δικαστικών, που είναι απόφοιτοι των φροντιστηρίων του. Για πολλούς θεωρείται υποκινητής καταστάσεων και για αυτό τα συναισθήματα των τούρκων πολιτών είναι ανάμεικτα απέναντι του, με πολλούς να τον λατρεύουν και άλλους να τον μισούν έντονα», αναφέρει το περιοδικό TIMES.

Ο Τζόσουα Χέντρικ, καθηγητής στο πανεπιστήμιο «Λογιόλα» του Μέρυλαντ, ο οποίος πρόσφατα δημοσίευσε μια μελέτη για το Κίνημα “Χιζμετ”, υποστηρίζει ότι οι κατηγορίες που εξαπέλυσε ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας δεν είναι εντελώς ανεδαφικές. «Αυτό που αντιμετωπίζει η Τουρκία είναι ένα δίκτυο ανθρώπων με τεράστια επιρροή και δύναμη που είναι πολύ αποτελεσματικό στο να πετυχαίνει τους στόχους του, όπως η διερεύνηση ενός σκανδάλου», δηλώνει ο καθηγητής Χέντρικ.

Οι δραστηριότητες του Φατουλάχ Γκιουλέν στο εξωτερικό είχαν πάντα στόχο την αύξηση της επιρροής του στη Τουρκία, από το 1999 που εγκατέλειψε τη χώρα, τονίζει ο κ. Χέντρικ και προσθέτει ότι «εάν σε κατηγορούν ότι προσπαθείς να δημιουργήσεις ένα παράλληλο κράτος και να ελέγξεις την διακυβέρνηση μιας χώρας προκειμένου να αναλάβεις την εξουσία και να την ισλαμοποιήσεις, από πάνω προς τα κάτω, τότε είναι πολύ αποτελεσματικό για την υπεράσπιση σου να δείξεις ένα βίντεο με την Μαντλίν Ολμπράιτ και τον Μπιλ Κλίντον να μιλάνε υπέρ σου».

Οι αμερικανικές αρχές τους τελευταίους μήνες έχουν εντείνει τους ελέγχους στα 145 σχολεία που λειτουργεί το Κίνημα “Χιζμέτ” στις ΗΠΑ. Τα σχολεία του Κινήματος στο Τέξας ελέγχονται στο πλαίσιο έρευνας για οικονομικές απάτες, ενώ σχολείο του Κινήματος στη Νέα Ορλεάνη βρίσκεται στο επίκεντρο έρευνας μετά από καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση.

Στην μικρή πόλη που βρίσκεται κοντά στο «Κέντρο Προσευχής και Διαλογισμού» που διαμένει ο Φατουλάχ Γκιουλέν στα βουνά της Πενσυλβάνιας, η Τζόις Μαγκάρι, διατηρεί εστιατόριο. Όπως η ίδια λέει, δεν είχε ακούσει ποτέ το όνομα του «γείτονα» της, μέχρι πριν από μερικούς μήνες που πραγματοποιήθηκε στην περιοχή μια συγκέντρωση διαμαρτυρίας ενάντια στις δραστηριότητες του Κινήματος “Χιζμέτ”. Τότε, κάποιοι από τους διαδηλωτές σταμάτησαν στο εστιατόριο της και έτυχε να την ενημερώσουν δίνοντας της και κάποια φυλλάδια που αναφέρονταν στο “έργο” του Γκιουλέν.

«Μου είπαν, ότι θα πρέπει να ξέρω ποιοι είναι οι γείτονες μου», τόνισε η κ. Μαγκάρι.
XS
SM
MD
LG